Przejdź do głównej zawartości

Katarzynki i Andrzejki, czyli dawne tradycje ludowe

 Wszyscy świetnie znamy zachodnie Halloween, ale także w naszej kulturze istnieje święto, które pozwoli nam poczuć mocno paranormalny klimat. Czym są Andrzejki i Katarzynki? Kiedyś były to wieczory spotkań i wróżb dziewcząt w Andrzejki i chłopców w Katarzynki marzących o narzeczonych i małżeństwie. Dziś wróżymy raczej dla zabawy i przyjemności, niż po to by poznać imię, stan i zamożność przyszłego partnera życiowego.


 Tradycje andrzejkowe mają bardzo długą historię. Andrzejki obchodzone są z 29 na 30 listopada. Według tradycji świętego Andrzeja była nocą magiczną, kiedy można było poznać swoją przyszłość przez wróżenie i tajemnicze obrzędy. Właśnie wtedy dziewczęta mogły uchylić rąbka tajemnicy dotyczącej ich przyszłości.



Wierzono, że matrymonialną przyszłość przewidzi kot. Jeżeli panna głaskała mruczka, a on schował pod siebie ogon i okazywał strach, oznaczało to, że nie będzie miała pomyślności w małżeństwie.


 Nietrudno odgadnąć, że popularne tradycje nie mają chrześcijańskiego rodowodu. Kościół potępiał wszelkiego rodzaju praktyki wróżbiarskie, kojarzone z ciemną magią i nieczystymi siłami. Dziś nie do końca wiadomo, jaki jest dokładnie rodowód andrzejkowych zabaw, ale można skojarzyć je z ludowymi obrzędami matrymonialnego wróżenia, które były charakterystyczne dla obchodów dziadów.



 Dziewczyny ciekawiło z pewnością, jakie będzie imię przyszłego małżonka. W całym kraju panował na przykład zwyczaj wychodzenia wieczorem na rozstajne drogi i pytanie o imię pierwszego napotkanego człowieka. Imię, które wymówił, było właśnie przepowiednią. Najpopularniejszym sposobem było wypisywanie imion chłopaków na karteczkach i wkładanie ich pod poduszkę. Po wyciągnięciu jednej z nich wszystko już było jasne.


 Co ciekawe, ten zwyczaj przejęty został z zapomnianych wróżb kawalerskich, zwanych katarzynkami, które obchodzono w nocy z 24 na 25 listopada. ''W noc świętej Katarzyny pod poduszką są dziewczyny'' jak mówi stare porzekadło. W tę noc chłopcy wkładali pod poduszkę karteczki z imionami panien części garderoby lub ptasie pióra, które miały sprowadzić proroczy sen. Rano naturalnie wyciągali spod poduszki karteczkę z imieniem przyszłej żony.


Polskie przysłowia andrzejkowe

"Święty Andrzej grzechem, święta Katarzyna śmiechem"

''Na noc św. Andrzeja dziewkom z wróżb nadzieja''

''Noc Andrzeja świętego przyniesie nam narzeczonego''

''Dziś cień wosku ci ukaże, co ci życie niesie w darze''

''Gdy święty Andrzej ze śniegiem przybieży, sto dni śnieg na polu leży''

''Gdy Andrzej zwiąże ziemię łyczkiem, to Katarzyna rzemyczkiem''





Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Wasze ulubione warsztaty - malarstwo połączone z arteterapią 🪁🎨

 Warsztaty malarskie połączone z arteterapią mają niezwykle pozytywny wpływ na rozwój dzieci. Przede wszystkim, malowanie pozwala dzieciom wyrazić swoje emocje i myśli w sposób, który jest dla nich naturalny i intuicyjny. Dzięki temu mogą lepiej zrozumieć siebie i swoje uczucia, co jest kluczowe dla ich zdrowia psychicznego.  Kolejnym ważnym aspektem jest rozwijanie kreatywności. Dzieci, które uczestniczą w takich warsztatach, uczą się myśleć poza schematami, co może przynieść korzyści w wielu dziedzinach życia. Kreatywność jest nie tylko ważna w sztuce, ale także w nauce, technologii i codziennym rozwiązywaniu problemów.  Warsztaty malarskie wspierają również rozwój motoryki małej. Malowanie wymaga precyzyjnych ruchów ręki, co pomaga w rozwijaniu koordynacji i sprawności manualnej. Te umiejętności są niezbędne w codziennych czynnościach, takich jak pisanie czy ubieranie się.  Nie można zapomnieć o aspekcie społecznym. Warsztaty arteterapeutyczne często odbywają się ...
Prześlij komentarz
Read more »

Zwyczaje i tradycje związane z Wielkim Tygodniem

  Wielki Tydzień jest ostatnim tygodniem przed Wielkanocą, a jego najważniejszą część stanowi tzw. Triduum Sacrum, czyli Święte Trzy Dni, które tworzy zespół obrzędów i nabożeństwa odprawianych w Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę.  Rozpoczynający się w Niedzielę Palmową Wielki Tydzień to w chrześcijaństwie czas rozpamiętywania ostatnich dni życia Chrystusa, przygotowujący do największego święta chrześcijan - Zmartwychwstania Pańskiego. Okres ten od wieków jest czasem skupienia, modlitwy, postów, pokuty i nawrócenia oraz składania jałmużny na rzecz ubogich, a także nawiedzania obłożnie chorych w domach przez kapłanów.  Wielki Tydzień w tradycji chrześcijańskiej pojawił się dopiero w IV wieku. Rozpoczyna go Niedziela Palmowa, a kończą nieszpory Wielkiej Niedzieli, zamykające Triduum Paschalne. Poszczególne odłamy chrześcijaństwa wykształciły własną bogatą obrzędowość związaną z okresem Wielkiego Tygodnia.    Również w tradycji ludowej i regionalnej Wi...
Prześlij komentarz
Read more »

Tradycja Wielkiego Postu

 Wielki Post to w Kościele katolickim wyjątkowy czas. Od samego początku chrześcijaństwa miał ogromne znaczenie, choć nie trwał wówczas 40 dni, a... 40 godzin. Obejmował wtedy dwa dni poprzedzające Wielkanoc, Wielki Piątek i Wielką Sobotę, a następnie wydłużono go do tygodnia. Dopiero od 325 roku ustanowiono, że Wielki Post trwa 40 dni.  Jest to czas pokuty, wyciszenia, przygotowania się do głębokiego przeżycia Świąt Wielkanocnych. W tym czasie należy pościć, nie wolno urządzać zabaw oraz wesel. W dawnej Polsce w czasie Wielkiego Postu nie jadano mięsa, tłuszczy, a nawet nabiału. Jadano głównie żur, ziemniaki, gotowaną rzepę, chleb oraz śledzie.  Myśląc o wielkopostnych zwyczajach staropolskich, warto pamiętać, że Wielki Post wypada zawsze w okresie przedwiośnia, na przednówku, kiedy to stopniowo kończyły się zgromadzone w spiżarniach zapasy, a na nowe płody długo trzeba było jeszcze czekać. Kalendarz liturgiczny niemal idealnie wpasował się w roczny cykl pór roku, l...
Prześlij komentarz
Read more »